Нухацтай сэтгэхэд логик хамаарлыг сайн ойлгохоос гадна, ашиглаж буй эх сурвалж чухал юм.
“Сайн эх сурвалж, сайн сэтгэх хоёр нэг нэгнээ орлох бус, хоршдог.”
Сайн эх сурвалжтай байна гэж юу вэ? Мэдээллийн эх сурвалж ашиг сонирхлын зөрчлөөс ангид, бие даасан байх тусмаа эх сурвалж найдвартай болох магадлал өсдөг. Жишээлбэл ШУ-ны сэтгүүлд өгүүлэл хэвлүүлэхэд blind peer review буюу бусад эрдэмтэнд хэний ажил гэдгийг мэдэлгүйгээр объектив уншиж, хөндлөнгийн үнэлгээ өгдөг.
Улс төр, нийгмийн харилцаанд мэдээллийн хэрэгслүүд нэг дор төвлөрөх, эсвэл бие даасан мэдээллийн хэрэгслийг хязгаарлаж эхэлбэл мэдээллийн найдвартай байдал, чанар эрс мууддаг. Энэ үед хичнээн сайн логиктой байсан ч, олж авч буй хязгаарлагдмал мэдээллийн хүрээнд гажуудалтай сэтгэхэд хүрдэг. Энэ маш аюултай. Хэт түвшиндээ очвол тоталитар дэглэмийн үзэл суртлын хэрэгсэл болтлоо гүнзгийрдэг.
Эрх чөлөөт нийгмийн суурь нь нухацтай сэтгэдэг иргэд төдийгүй, хэвлэл мэдээл нээлттэй, чөлөөтэй байх ёстой. Хэвлэл мэдээллийг боймлох, хязгаарлах, эрх мэдэлтний хяналт дор төвлөрүүлэх нь нухацтай сэтгэлгээний хоёр том баганын (эх сурвалж + логик сэтгэлгээ) нэгийг нурааж байгаатай адил.